CẢNH BÁO – Nước tiểu nhiều bọt như xà phòng

0
22
CẢNH BÁO - Nước tiểu nhiều bọt như xà phòng
CẢNH BÁO - Nước tiểu nhiều bọt như xà phòng

Bạn có để ý không? Sau khi đi tiểu, đôi khi trong nước tiểu sẽ có bọt, đây là bệnh gì? Đó có phải là dấu hiệu của bệnh không? Đừng hoảng sợ, trên thực tế, trong điều kiện bình thường, nước tiểu có chứa một số chất hữu cơ và vô cơ, sẽ làm giảm sức căng bề mặt của nước tiểu và tạo ra một số bọt, vì vậy nước tiểu có bọt xuất hiện không nhất thiết có nghĩa là có vấn đề gì đó trong cơ thể.

Nước tiểu nhiều bọt
Nước tiểu nhiều bọt

1. Cơ chế hình thành bọt của nước tiểu

Trước hết, chúng ta cần làm rõ cơ chế tạo bọt của nước tiểu, sự hình thành bọt trong chất lỏng có liên quan đến hai khía cạnh sau. Nước tiểu bình thường có sức căng bề mặt thấp và rất ít bong bóng hình thành nên không xảy ra hiện tượng sủi bọt. Do nhiều nguyên nhân khác nhau, khi thành phần nước tiểu thay đổi, sức căng bề mặt của nước tiểu tăng lên, các bọt khí sẽ tăng lên.

Nước tiểu bình thường có chứa một số chất hữu cơ (chẳng hạn như glucose) và các chất vô cơ (như muối khoáng), có thể làm cho sức căng bề mặt của nước tiểu mạnh hơn, và một số bọt sẽ được tạo ra do lực tác động khi đi tiểu. Nhưng những bong bóng đó biến mất nhanh chóng. Nếu nước tiểu có đạm thì bọt tồn tại lâu hơn, như vậy nước tiểu có bọt chưa chắc đã mắc bệnh thận.

Mặt khác, sự hình thành bọt có liên quan đến chất hoạt động bề mặt trong chất lỏng. Chất hoạt động bề mặt là các hợp chất hữu cơ lưỡng tính. Amphiphilic có nghĩa là có một đầu ưa nước (thích tiếp xúc với nước) và một đầu kỵ nước (ghét tiếp xúc với nước). Các đầu ưa nước hòa tan trong nước và được hấp phụ trên bề mặt nước, trong khi các đầu kỵ nước không hòa tan trong nước tập hợp lại với nhau để tạo thành bọt từng cái một. Khi nước tiểu chứa nhiều hợp chất lưỡng tính, nước tiểu có bọt có thể được hình thành. Protein là lưỡng tính và có thể trở thành chất hoạt động bề mặt, có thể tạo thành bọt trên bề mặt nước tiểu.

2. Nguyên nhân nước tiểu nhiều bọt

Nguyên nhân khiến nước tiểu nhiều bọt do cả các yếu tố sinh lý và bệnh lý gây ra, cụ thể:

2.1. Nguyên nhân sinh lý

  • Khi ăn nhiều thực phẩm đạm nhưng cơ thể không hấp thụ hết lượng đạm đưa vào, lượng đạm dư thừa sẽ bài tiết ra ngoài theo nước tiểu, từ đó khiến nước tiểu nhiều bọt.
  • Khi uống ít nước, nước tiểu cô đặc, nước tiểu có bọt cũng sẽ xuất hiện;
  • Do trong nước tiểu có chứa các chất hữu cơ và vô cơ nên sức căng của nước tiểu sẽ mạnh hơn, khi đi tiểu dễ có bọt.
  • Đôi khi nó cũng liên quan đến góc độ và tốc độ đi tiểu, và chế độ ăn uống trong cuộc sống hàng ngày.
  • Khi khẩn cấp, áp lực đi tiểu tăng lên và tốc độ đi tiểu tăng lên, làm tăng sức căng bề mặt của nước tiểu và tăng số lượng bọt khí.

2.2. Nguyên nhân bệnh lý

2.2.1. Bệnh gan thận

Hàm lượng bilirubin hoặc protein trong nước tiểu tăng lên, sức căng của nước tiểu có bọt trên bề mặt nước tiểu giảm đi và có thể thấy nhiều bọt, nước tiểu có bọt như xà phòng;

2.2.2. Bệnh bàng quang

Nếu bạn bị viêm bàng quang, ung thư bàng quang,… hoặc các bệnh nhiễm trùng đường tiết niệu khác, thành phần nước tiểu sẽ dễ dàng thay đổi và sinh ra bọt khí;

2.2.3. Bệnh tiểu đường

Hàm lượng đường trong nước tiểu hoặc cơ thể ketone trong nước tiểu tăng lên, độ pH của nước tiểu thay đổi và sức căng bề mặt của nước tiểu giảm;

2.2.4. Vàng da tắc mật và vàng da tế bào gan

Nước tiểu thay đổi giống như dầu đậu nành, và bọt màu vàng xuất hiện sau khi lắc và không dễ biến mất.

2.2.5. Viêm đường tiết niệu

Hệ tiết niệu có chức năng lọc và đào thải chất xấu ra khỏi cơ thể. Khi gặp các viêm nhiễm, chức năng của hệ thống này cũng bị ảnh hưởng gây ra các triệu chứng bệnh đường tiết niệu như tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu ra máu, nước tiểu màu hay mùi lạ, nhiều bọt,…

Ngoài ra, khi trong đường tiết niệu có vi khuẩn sinh khí, trong nước tiểu có thể có bọt, vợ chồng sống xa nhau đã lâu, ngừng sinh hoạt quá lâu, đối với những người hay bị kích động, do sự tăng tiết dịch nhày của các tuyến hành niệu đạo nên sức căng bề mặt của nước tiểu sẽ tăng, giảm nên nước tiểu có nhiều bọt khí. Ngoài ra, khi đi tiểu gấp, áp lực đi tiểu tăng và số lần đi tiểu tăng, làm giảm sức căng bề mặt của nước tiểu và làm tăng số lượng bọt khí.

Ở bệnh nhân tiểu đường, sự hiện diện của glucose hoặc protein trong nước tiểu có thể gây ra nước tiểu có bọt. Nếu bọt trong nước tiểu nhiều và nhanh chóng biến mất chứng tỏ nước tiểu chứa nhiều đường, nếu có một lớp bọt mịn nổi trên mặt nước tiểu, lâu không biến mất chứng tỏ đạm niệu.

Vậy làm thế nào để đánh giá đó có phải là protein niệu hay không? Có thể lấy ống nghiệm chứa 20ml nước tiểu dùng tay lắc qua lắc lại, nếu trên bề mặt nước tiểu có bọt nhỏ và lâu tan thì nghi ngờ có protein niệu.

Bác sĩ nhắc nhở nếu thấy mình rơi vào trường hợp này thì các bạn chú ý nhé! Có thể bạn đã mắc bệnh thận đái tháo đường, nếu không tích cực điều trị thì lâu ngày sẽ bị suy thận, thậm chí nhiễm độc niệu. Nếu nước tiểu có bọt kèm theo đi tiểu nhiều lần, tiểu gấp, tiểu buốt hoặc phù nề, huyết áp cao và các triệu chứng khác thì tốt nhất nên đi khám để xác định nguyên nhân kịp thời, tránh trì hoãn việc điều trị.